Senos laikos velns sadusmojies uz ilzeniešiem, sabāzis visus ķīpā un vedis uz jūru slīcināt. Tikuši tagadējā Alsviķu pagastā pie kāda tiltiņa. Te nez kā zirgs satrūcies un izkrituši četri ilzenieši, kas vēl tagad tur dzīvojot. Velns saskaities vēl vairāk un lēkšiem vien braucis tālāk. Pa ceļa grambām rati lēkājuši uz augšu un zemi. Ilzenieši vairs nevarējuši izturēt un sākuši kliegt. Sacēluši tādu traci, ka pat velnam ausis aizkritušas un tas ticis pie tagadējā Ilzenes kroga, izlaidis tos laukā. Ilzenieši sagājuši turpat kalniņā Vēķeļu mājā, no kuŗas izcēlies tagadējais Ilzenes pagasts.

Ilzene. In alten Zeiten hatten die Bewohner von Ilzene den Teufel erzürnt. Er steckte sie alle in eine Kiepe und schleppte sie zum Meer, um sie zu ertränken. Sie kamen bis zu einer Brücke in der heutigen Alsviķi-Gemeinde. Da scheute das Pferd (des Teufels) und vier Ilzener fielen heraus, die noch heute in der Gegend wohnen. Da wurde der Teufel noch zorniger und fuhr im Galopp weiter. Auf der ausgefahrenen Straße hüpften die Räder so, dass die Ilzener es nicht mehr aushalten konnten und zu schreien begannen. Sie machten einen solchen Lärm, dass dem Teufel die Ohren zufielen. An dem heutigen Krug von Ilzene ließ er sie laufen. Die Ilzener eilten auf den nahen Hügel, wo der Veķeļi-Hof stand. Von ihm ist mit der Zeit die heutige Ilzene-Gemeinde entstanden.